Home » Interview » Wanda de Kanter is longarts en activiste

Wanda de Kanter is longarts en activiste

Wanda de Kanter is longarts in het Antoni van Leeuwenhoek en activiste tegen de tabaksindustrie.

Je hebt als kind in Brunei in Soedan en in Sarawak te Maleisië gewoond. Wat herinner je nog van die tijd?

De woestijn, de Rode Zee,  het oerwoud, verschillende culturen en geloven, verhuizen en wachten op de verhuiskist, het vertrek van vriendjes en weer nieuw vrienden maken. De zinderende hitte in de woestijn en de vochtige warmte van Azië, om daarna altijd weer terug te gaan naar de zee en naar de tropen.
Het vertrek naar kostschool in Den Haag en dan de reis van bijna 2 dagen terug naar Miri  (Sarawak) in de zomervakantie, met het kleine vliegtuigje landen in dat tropenwoud.

Waren er grote verschillen tussen deze landen om als meisje in op te groeien?

In Soedan woonden we in de stad zelf, Port Sudan. Voordat de sharia zijn intrede deed was het vrij en kon ik met buurjongens in bomen klimmen. In Maleisië op Borneo leven Christenen en Moslims vreedzaam naast elkaar. Daar woonden we wel  in een expat omgeving, wat beschermd was.
Mijn vader was destijds manager bij Shell. Hij en mij moeder hadden heel veel contact met de lokale bevolking, die zowel uit moslims als christenen bestond. Het betrof Maleisiërs en Chinezen. In die tijd waren er nog niet zo veel issues tussen geloven. Tijdens mijn studie geneeskunde in Leiden woonden mijn ouders in Saoedi-Arabië. Tijdens bezoeken aan hen heb ik aan den lijve ondervonden hoe dramatisch de situatie voor vrouwen daar is. Er is heel veel verschil binnen één geloof in verschillende landen.

Is hier het zaadje gelegd van je droom om arts te worden?

Ja. Die is daar wel begonnen, maar ik weet niet waarom. In mijn dagboek uit 1970 , toen ik net 11 was, schreef ik voorin: ‘Ik wil dokter of schrijfster worden’. Verder geen onderbouwing.

Hoe was je beeld toen van het beroep arts en wat is hiervan overeind gebleven?

Het beeld wat ik erbij had is vooral heel veel verschillende mensen kunnen zien, spreken en helpen. Dat is altijd zo gebleven. De verschillen tussen mensen, verschillen in nature en nurture (aangeboren en aangeleerd), een grote nieuwsgierigheid naar alles wat mensen beweegt en drijft.

Wanneer kwamen je ouders weer naar Nederland en hoe pakte je het leven hier op?

Mijn ouders vertrokken na Borneo naar Amerika. Ik bleef toen op de kostschool in Den Haag om een Nederlandstalige middelbare school te doorlopen. Ik ben hier blij mee, want daardoor ben ik echt Nederlands. Mijn roots liggen hier. Tijdens de laatste jaren van de middelbare school woonden mijn ouders in Den Haag.

Wanneer was je klaar met je studie en hoe heb je de studententijd  ervaren?

In 1990, ik was 30 jaar, rondde ik mijn studie tot longarts af. De studie was heel intensief. Mijn studententijd vond ik geweldig. Ik heb hierin vrienden voor het leven gemaakt en met sommige ben ik inmiddels al 40 jaar bevriend! Aan het einde van mijn studie werd ik verliefd op een tweedejaars student die mijn hele leven op zijn kop zette.

In die tijd begon de interne opleiding met werkweken van gemiddeld 60 uur, met uitschieters van 80 uur. Omdat mijn aanstaande man jonger was dan ik en nog lang moest studeren hoefde ik geen ingewikkelde discussie te voeren of we wel of geen kinderen wilden tijdens de opleiding. Hierdoor kon ik in alle rust longarts worden en kwam ik niet in de spagaat terecht om beiden te moeten combineren, want dat is niet eenvoudig.

Elf jaar geleden ben je gestopt met roken. Je was 12 jaar toen je verslaafd raakte. Wat was de omstandigheid waarin je de eerste sigaret opstak en hoe heb je het afkickproces ervaren?

Op kostschool gaven jongens van 16 jaar me mijn eerste skull-and-crossbones-1501864__340.jpgsigaret, met instructies hoe te inhaleren. Ik ging bijna onderuit na de eerste ervaring, maar ik zette door. Als snel was ik zo verslaafd dat ik stiekem rookte, zelfs pitriet….. Daar werd ik wel voor gestraft op kostschool, maar die hielpen niet.

De laatste jaren dat ik rookte deed ik dat alleen nog stiekem in de nacht. Ik realiseerde me niet dat ik verslaafd was. Pas toen ik moest stoppen van mijn dochter, die me betrapte en er wanhopig over was, realiseerde ik me dat ik toch verslaafd was. Ondanks dat het er maar een paar waren.
Ik ontdekte dat er geen goede zelfhulpboeken waren en toen besloot ik samen met Pauline Dekker het boek ‘Nederland stopt! met roken’ te schrijven. We hebben alle literatuur verslonden en het boek geschreven. Dat is een bestseller geworden (nu al bijna 60.000 boeken verkocht).

Tabaksfabrikanten voegen suiker aan tabak toe om het aantrekkelijker te maken voor de consument. Suiker is voor velen onweerstaanbaar. Is suiker nu wel of niet verslavend, hoe zie jij dit?

Nicotine is de verslavende stof, ammoniak wordt toegevoegd zodat de nicotine sneller je brein kan bereiken. Hoe sneller de kick hoe groter de verslaving. Suikers worden toegevoegd om de vieze smaak te verhullen. Pas na verbranding zijn suikers kankerverwekkend. In hoeverre de suikers ook nog een extra verslavend effect toevoegen is niet helemaal bekend. Feit is dat er van alles wordt toegevoegd om het inhaleren makkelijker te maken, te beginnen met het roosteren van tabak. Zonder roosteren is tabak niet te inhaleren. Zonder nicotine geen verslaving.

Ik kwam de term ‘replacement smokers’ tegen. Hiermee worden jongeren bedoeld die nodig zijn om de overleden rokers te vervangen. Vooral dat laatste maakte indruk op mij, overleden rokers vervangen. Wat zou je willen zeggen tegen de mensen die er zo over denken?

In geheime documenten van de tabaksindustrie worden kinderen zo genoemd. Tweederde van alle rokers overlijdt daadwerkelijk aan het roken en een vierde van de rokers haalt zijn pensioen niet. Zij moeten dus vervangen worden om de omzet te continueren. Neem eens een kijkje bij onze TED X talk replacement smokers ( Youtube).

Wat ik zou willen zeggen tegen deze mensen: ‘Jullie zijn misdadigers, jullie zaaien twijfel en jullie kopen mensen om. Alleen om er rijk van te worden.’
Ik zou alle CEO’s (bestuursvoorzitter of een algemeen directeur) willen uitnodigen om wat dagen mee te lopen met oncologen en longartsen en met patiënten die chemotherapie krijgen of aan huis gekluisterd zijn door de benauwdheid door COPD en hart- of hersenfalen.

Wanneer dacht je voor het eerst dat je wilde strijden tegen de tabaksfabrikanten?

Tijdens het schrijven van het boek ‘Nederland stopt! Met roken’ en het zien van de film de Insider, waarin een klokkenluider vertelt hoe misdadig de tabaksindustrie te werk gaat om de aandeelhouders tevreden te houden.

Met de Campagne: ‘Rookvrije generatie’ zijn de eerste stappen gezet om jeugd niet meer te confronteren met het rookgedrag van anderen. Wat verwacht je van deze campagne?

De rookvrije generatie is van de Alliantie Nederland Rookvrij, waarin de grote fondsen samenwerken (Hartstichting, KWF, Longfonds). Het concept, daar kan niemand tegen zijn: ‘Iedereen die vanaf nu verwekt wordt zal niet meer kunnen gaan roken.’
Om daar over 18 jaar te komen moet er nog wel wat gebeuren, behalve het concept omarmen.

De prijs zal  jaarlijks fors moeten stijgen, de 60.000 verkooppunten zullen moeten verdwijnen naar een aantal tabaksspeciaalzaken en er zullen merkloze pakjes moeten worden ingevoerd (plain packaging). Dit zal bewerkstelligd moeten worden middels multimediacampagnes voor draagvlak en bewustzijn. Er zijn al 8 jaar geen campagnes meer in Nederland gevoerd. Ons land heeft de minste kennis van de gevolgen van roken.

Is roken iets wat zich voornamelijk aan de onderkant van de samenleving afspeelt of is het een wijdverbreider probleem?

Het is in de westerse landen vooral een verslaving bij mensen met een lage sociale economische status, in de ontwikkelingslanden is het juist andersom. Arme mensen help je niet met goedkope sigaretten maar met opleidingen en een baan.

Zouden mensen die bedrijfsbelangen voorop stellen en daardoor de gezondheid van mensen schaden vervolgd moeten worden en hoe zou dat vorm moeten krijgen?

Daar zijn we als eerste in de wereld mee bezig, zie de aangifte van Sick of Smcigarettes-621346__340.jpgoking:  www.sickofsmoking.nl  We hebben aangifte gedaan tegen de Big 4 van de tabaksindustrie: Philip Morris, British American Tobacco, Imperial Tobacco en Japan Tobacco International, wegens dood door schuld en valsheid in geschrifte. Er zijn vele landen die ons voorbeeld willen gaan volgen.

Onder minister Schippers heeft de tabaksindustrie vrij spel gegeven gekregen omdat de VVD niet wenste te betuttelen. Een nieuw kabinet is in wording. Van wie hoop je dat die de ministerspost van Volksgezondheid toebedeeld krijgt en wat zou die nog kunnen doen in jouw opinie?

Ik hoop dat een arts/epidemioloog/statisticus de post krijgt. Een persoon die regeert op basis van feiten in plaats van op politieke meningen. Verslaving heeft niets met vrijheid te maken, dan zou je net zo goed heroïne en cocaïne kunnen vrijgeven als je dat echt vindt.

Ik vind dat de nieuwe minister van VWS op termijn voor gezondheid moet gaan en niet voor een tsunami aan miljoenen chronisch zieken die vermijdbaar zouden kunnen zijn. De minister moet worden afgerekend op hoe gezond de oudere samenleving zal worden en niet op hoeveel miljarden hij of zij kan bezuinigen op de GGZ en ouderenzorg. Het gaat veelal om mensen die geen verweer hebben. Toon moed!

[Totaal: 0   Gemiddelde:  0/5]
Spread this post

Tags: , , , , , , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

error: Content is protected !!