Home » Interview » Koos Dirkse: Uitgebreide kennis van het zorgstelsel en hart voor de zorg.

Koos Dirkse: Uitgebreide kennis van het zorgstelsel en hart voor de zorg.

Je doorzettingsvermogen op het gebied van schrijven en twitteren, zo blijkt uit diverse sites en diverse Twitter accounts, is onvermoeibaar. Wie ben je eigenlijk en wat doe je allemaal?

Mijn naam is Koos Dirkse en ik ben 71 jaar oud. Na een brede bouwkundige opleiding ben ik in 1968 gaan werken bij het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). Binnen drie jaar kreeg ik daar de leiding over het jaarlijkse onderzoek onder Bewoners van Nieuwe Woningen. In de jaren 1975 en 1976 heb ik diverse computeropleidingen gevolgd. Hierdoor kon ik een groot deel van de huur- en subsidietabellen automatiseren die onder meer gebruikt werden voor de beantwoording van Kamervragen.

In 1981 kreeg ik werk bij het toen geheten Academisch Ziekenhuis Leiden (thans LUMC). Mijn opdracht was om alle afdelingen te inventariseren, een datacollectie op te bouwen en alle gegevens te automatiseren. Zo konden artsen zich meer op hun werk richten in plaats van informatie verstrekken over dezelfde behandeling aan zeven verschillende administratie-afdelingen. De arts legde vanaf dat moment namelijk eenmalig op de werkplek de gegevens vast. Om enigszins met de artsen te kunnen converseren, deed ik naast mijn werk de studie geneeskunde aan de Universiteit Leiden.


Dit automatiseringssysteem is in 1984 door de andere zeven academische ziekenhuizen overgenomen en leverde een besparing op van acht medewerkers per ziekenhuis. In de jaren daarna zijn er nog achtendertig algemene ziekenhuizen toegetreden tot dit samenwerkingsverband en is alles ondergebracht in de stichting CBV. Hierbij werd ik aangesteld als directeur.

(Noot van de interviewer: CBV staat voor ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Het Centraal Beheer Verrichtingenbestand. Het is een systematische lijst waarmee alle medische, paramedische en verpleegkundige verrichtingen kunnen worden vastgelegd en op basis waarvan kon worden gedeclareerd.)

Van 1995 tot 2000 heb ik een eigen computerbedrijf gehad, ‘Mediteq Computers’. Van januari 2001 tot 2005 werkte ik aan de oprichting van Infomedics NV, het toenmalig bedrijf van Professor Sweder van Wijnbergen (econoom). In 2010 startte ik samen met een fysiotherapeut het bedrijf Medichip BV op. Dit bedrijf heeft real time offerte en -declareren op de markt gebracht voor de eerstelijns zorgverleners. (Real time staat voor een taak in een door software gecontroleerd systeem).

Op dit moment richt ik mij op verschillende projecten zoals de opzet van Diagnose Behandel Centra (anderhalvelijnszorg). Maar ook maak ik mij hard voor woonzorgcentra voor ouderen, waarbij ouderen niet van elkaar worden gescheiden. Ook niet als de een meer zorg nodig heeft dan de ander. Daarnaast ben ik voorzitter van de Healthy Community Foundation. Dit is een stichting met vier pijlers: zorg, wonen, werken en educatie. Ook ben ik voorzitter van het Comité van Aanbeveling van de Prima-Pas. Verder houd ik mij bezig met het Up-to-date houden van het Zorgplan dat ik eind vorig jaar heb opgesteld. Daarnaast schrijf ik veel artikelen over met name het zorgstelsel.

In 1981 heb je een digitaal classificatie- en coderingssysteem in de zorgverlening geïntroduceerd. Wat zijn voor jou de meest opvallendste veranderingen op dat gebied door de jaren.

De grootste verandering is dat de betaling per verrichting, is veranderd in betaling per diagnose. In 2005, een jaar voor de invoering van de Zorgverzekeringswet, is de DBC-systematiek (Diagnose-Behandel Combinatie) ingevoerd. Een systeem waar veel ophef over is ontstaan. Ik kan mij er ook totaal niet in vinden en heb hierover al vele artikelen geschreven. Het voert de zorgkosten enorm op. Daarnaast is het zeer fraudegevoelig.

Marktwerking binnen de zorg is alleen van toepassing op zorgverzekeraars. Door middel van contracten maken zij uit waar je behandeld wordt, op welke wijze en wanneer. De eenheidsprijzen die worden gehanteerd zijn belachelijk. Voorbeeld: Als je bij de supermarkt een pak koffie koopt, betaal je ook niet 120 euro, omdat dit de gemiddelde prijs van de boodschappen is. Binnen het zorgstelsel gebeurt dit wel.
In vele landen om ons heen, de VS en Australië worden DRG’s (Diagnose Relatie Groepen) gehanteerd. Dit staat voor diagnose, behandeling, nazorg en tarief. Mocht er bijvoorbeeld een infectie plaatsvinden, dan wordt dit het ziekenhuis toegerekend en blijft het tarief hetzelfde. In Nederland wordt de diagnose aangepast en betaalt de zorgverzekeraar.

In je bio heb je een link staan naar de site van Prima-Pas. Wat is het verschil tussen de Prima-Pas en het elektronische patiëntendossier (EPD)? http://prima-pas.nl/Default.aspx

In 2002 is men in de zorg gestart met het omstreden elektronisch patiëntendossier. Dit heeft al honderden miljoenen euro’s gekost en wat is er uiteindelijk van terecht gekomen? Er moest een Landelijk Schakel Punt (LSP) in het leven worden geroepen om de zorginstanties aan elkaar te kunnen verbinden. Daarnaast moest de patiënt toestemming verlenen voor die koppeling. Dit systeem zal nooit goed gaan werken.

Het EPD, dat in ziekenhuizen door specialisten wordt geopend, verschilt per ziekenhuis. Daarbij is de specialist eigenaar van die gegevens. Het eerste wat dient te veranderen is dat de patiënt eigenaar wordt van zijn/haar gegevens en dat de huisarts de beheerder/poortwachter wordt van diezelfde gegevens. Bij de ontwikkeling van een EPD moet de medicus worden betrokken en niet, zoals hier is gebeurd, het management van achter een bureau. Overigens vind ik de term ‘elektronisch’ zeer achterhaald. Dit werd gebruikt in de jaren zeventig voor rekenmachines.

Na een zoektocht kwam ik bij de Leidse huisarts Walter Schrader terecht. Deze arts met een zeer brede ervaring (verzekeringsarts, rampenarts, tropenarts, gevangenisarts, huisarts, etc.) heeft vanuit zijn dagelijkse praktijk een digitaal zorgdossier ontwikkeld, de Prima-pas. (via CitoLive). Dit is het digitale zorgdossier, dat ik altijd voor ogen heb gehad. Zorgverleners kunnen alle informatie hierin kwijt en modules zijn zo te koppelen. De patiënt is de eigenaar en kan ten alle tijde zijn gegevens inzien. De huisarts wordt de poortwachter. Bovendien kost dit dossier een fractie van de huidige Huisarts Informatie Systemen. Dokter Schrader werkt er nu een paar jaar mee en heeft hierdoor al meer dan een miljoen euro aan zorgkosten bespaard en dit met slechts één praktijk! Deze Prima-Pas moet wat mij betreft zo snel mogelijk de markt in.

Mediteq is een PC systeem voor de zorg wat jij op de markt gebracht heb en wat je inmiddels verkocht hebt. Waarvoor is deze PC op de markt gebracht en wat is de toegevoegde waarde?

Begin jaren 90 heb ik me verdiept in de samenstelling van PC’s. Wat zijn de beste onderdelen, hoe krijg ik deze sneller dan degene die op de markt zijn en hoe produceer ik die tegen een concurrerende prijs? De computers assembleerde ik zelf op basis van de beste componenten. Vele typen zijn getest en kwamen hier zeer goed uit. De computerbladen schreven veelvuldig over de PC’s. Het zorgstelsel bleef mij echter meer trekken, dus ben ik weer teruggegaan naar dit beroepsveld.

Hoe komt het denk jij dat ‘betaalbare’ zorg niet meer toegankelijk is voor iedereen?

Hier kan ik werkelijk een boek mee vullen. Het zorgstelsel is dusdanig ingewikkeld gemaakt, dat er te veel managers, consultants en andere figuren nodig zijn om informatie te verzamelen om de zaak draaiende te houden. Ze worden aangesteld en ingehuurd om de leidinggevenden van alle informatie te voorzien die nodig is. Zorgverleners worden aan handen en voeten gebonden. Ze zijn vaak gedwongen zich meer met administratie bezig te houden dan met patiëntenzorg.
De ingewikkeldheid waarmee een Diagnose Behandeling Combinatie (DBC) is opgezet geeft geen enkel zicht op wat er nu werkelijk gebeurt. Denk hierbij aan de afspraken met zorgverzekeraars door middel van contracten en de onduidelijkheid op de facturen.

De administratieve lasten zijn ongekend, ruim 15% van de zorgkosten, oftewel veertien miljard euro per jaar. En dan heb ik het niet over de aantekeningen die zorgverleners maken. De tarieven, gekoppeld aan de DBC, zijn niet berekend, maar door het management bepaald.

De overdracht van de uitvoering van de basisverzekering aan zorgverzekeraars is een fout besluit geweest. Dit brengt extra kosten met zich mee. De zorgverzekeraar bepaalt veel voor de patiënt. Controles zijn bijna niet uit te voeren. De megalomane gebouwen, dienstauto’s en honorering zijn ongekend. Komt men met de zorgpremie een jaar niet uit, dan gaat gewoon de premie omhoog. Zij lopen geen enkel risico, want het rijk (dus de burger) staat garant. Bijzonder is ook, dat zij geen winstbelasting behoeven af te dragen. Overschotten blijven ‘op de plank’ liggen en komen niet terug naar de zorg. Als straks met de open grenzen een grote verzekeraar uit het buitenland zich aandient, dan verdwijnen deze overschotten rechtstreeks over de grens. En worden dus helemaal niet meer aan zorg besteed.

Wat zou er moeten veranderen?

Mijn visie is dat zorg beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar moet zijn voor iedere patiënt. Beleidsvoerders moeten stoppen met de kokervisie en neutraal processen benaderen. Niet vasthouden aan marktwerking, terwijl al op vele manieren is bewezen dat dit niet werkt.
De zorgkosten dienen sterk gereduceerd te worden door een eenvoudiger declaratiesysteem wat gekoppeld is aan internationale systemen en standaarden. Voorop moet staan een efficiëntere zorg, minder administratie, minder management en geen ingehuurde consultants. Alle aandacht moet naar de patiënt gaan.

Er dient één basisverzekering te komen onder auspiciën van de overheid. De inning moet gaan plaatsvinden via de belastingen (net als de AOW-premie). Hierdoor kan het enorme overheidsapparaat voor onder meer de berekening van de zorgtoeslag worden opgeheven. Deze basisverzekering moet een brede vergoeding hebben en geen eigen risico. Een aanvullende verzekering kan worden afgesloten bij een commerciële zorgverzekeraar.


Wat is er zoal nog meer nodig om het zorgsysteem betaalbaar en inzichtelijk te houden?

Ik heb een zorgplan geschreven (www.pdfarchief.com/zorgplan.pdf) van ruim 90 pagina’s. De meeste disciplines zijn hierin beschreven, zo ook de aanbevelingen. Het plan werd ondersteund door vertegenwoordigers van de eerstelijnszorg. Dit zorgplan heb ik naar de Tweede Kamer gestuurd maar heb vandaaruit geen respons gehad op het plan. Wat mij wel opvalt is dat ik soms artikelen in de media aantref die veel overeenkomen met passages uit het Zorgplan.

Een kort moment dacht je dat je via de politiek invloed kon uitoefenen op de zorg. Wat heeft je kijk daarop doen veranderen?

Ik heb inderdaad in het bestuur gezeten van een nieuwe politieke partij in de hoop dat ik meer invloed kon uitvoeren op het zorgstelsel. Maar politiek is niets voor mij. Je komt er niet verder mee. Wat er van je verwacht wordt is dat je moet partijdenken en niet individueel. Daarnaast moet je soms tegen beter weten in dingen naar buiten brengen waar je niet achter staat. Dat kan ik niet.

Wat hoop je voor de toekomst op zorggebied?

Dat zorgverleners weer de kans krijgen om dát te doen waarvoor ze zijn opgeleid, namelijk patiëntenzorg. Maar ook dat verplegend en verzorgend personeel de waardering krijgt die ze verdienen. Daarnaast zouden verzorgenden zoals onder meer in verpleeghuizen, in plaats van lijstjes invullen weer aandacht kunnen schenken aan de patienten en weer met ze naar buiten kunnen. Ik doe mijn uiterste best om deze woonzorgvoorzieningen zonder winstoogmerk te realiseren.

En bovenal hoop ik dat beleidsvoerders beseffen dat nadenken over patiëntenzorg, niet gaat over een administratiekantoor met meer vergadertafels dan operatietafels.


De rechten van de foto liggen bij Koos.

[Totaal: 0   Gemiddelde:  0/5]
Spread this post

Tags: , , , , , , , , , , , ,

2 Responses so far.

  1. Gijs van Loef schreef:

    Een mooi interview. Koos heeft een indrukwekkende staat van dienst in de zorg. Zijn ideeen omarm ik.

  2. Francisca Deborah Zijlstrs schreef:

    Ik las snel
    TAO ( 6000 j oude wijsheid)
    Volledige zelfgenezing volgens TAO
    Door Stephen Chang
    Geesten lichaam
    Gezond
    Ziekte komt door oneven wicht
    Zelf kun/wil je dat in balans brengen
    Ying-Yang

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

error: Content is protected !!